fbpx

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa

Co to jest zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa?

ZZSK, czyli zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa należy do chorób reumatycznych z grupy spondyloartropatii. Są to przewlekłe choroby zapalne zajmujące kręgosłup i stawy krzyżowo-biodrowe, czasami także inne stawy (kończyn) oraz inne narządy, np. oko i skórę.

Przyczyna zachorowania na którąś ze spondyloartropatii, podobnie jak na reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) czy toczeń układowy (TRU, SLE) pozostaje nieznana, ale udowodniono, że etiologia ta jest kombinacją czynników genetycznych i występujących w środowisku.

W zesztywniającym zapaleniu stawów kręgosłupa objawy choroby rozpoczynają się przed 40 rokiem życia, chorują częściej mężczyźni, obserwowane są częstsze zachorowania w obrębie rodzin, a podstawowym objawem jest zapalny ból kręgosłupa (ZBK).

ZBK ma swoją charakterystykę, co przy dokładnym zbieraniu wywiadu z chorym, już na podstawie objawów może zasugerować, że mamy do czynienia z ZZSK.

Nazwa choroby - zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa - dość dobrze charakteryzuje jej naturalny (nieleczony) przebieg: początkowy ból i sztywność przeradza się w ograniczenie ruchomości, proces zapalny obejmuje także pierścienie włókniste i więzadła kręgosłupa, doprowadzając do dalszego ograniczenia ruchomości, zniesienia fizjologicznych krzywizn kręgosłupa, pojawiają się także patologiczne kostne połączenia pomiędzy kręgami, aż do całkowitego zrostu kręgosłupa i całkowitego braku ruchomości. W badaniu radiologicznym stan taki określa się mianem “kija bambusowego”. Czasami występuje zapalenie stawu lub stawów obwodowych,

Jakie są objawy zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa?

Objawy główne:

  • ból kręgosłupa
  • sztywność Kręgosłupa - najbardziej nasilona w godzinach porannych, zmniejszająca się lub ustępująca w trakcie ćwiczeń fizycznych, stopniowe (czasem trudne do zauważenia)
  • stopniowe (czasem trudne do zauważenia) ograniczenie ruchomości kręgosłupa (zginanie do przodu, tyłu i na boki, a także zmniejszenie różnicy w obwodzie klatki piersiowej podczas wdechu i wydechu). 
  • ból w klatce piersiowej.

Objawy towarzyszące:

  • zmęczenie
  • zapalenie tęczówki lub błony naczyniowej oka (może pojawiać się jeszcze przed wystąpieniem objawów stawowych lub nawracać, przybierając postać tzw. zespół czerwonego oka z bólem i pieczeniem,  światłowstrętem, przekrwieniem spojówek i pogorszeniem ostrości wzroku lub skąpoobjawowo).

Rzadsze objawy współistniejące:

  • zapalenie aorty wstępującej
  • niedomykalność zastawek serca
  • zwłóknienie płuc
  • zapalenie błony śluzowej jelit
  • amyloidoza
  • zapalenie prostaty

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa diagnozujemy poprzez analizę charakteru bólu i wykluczenie jego innych przyczyn, np. bólu spowodowanego przeciążeniem, współistniejących objawów, a także w oparciu o ocenę występowania ograniczeń ruchomości kręgosłupa, ocenę charakteru zmian w badaniach obrazowych, głownie rentgenowskich, pomocniczo także USG i MRI. 

Jak diagnozujemy zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa?

W ostatnich latach, kładąc nacisk na wcześniejsze wdrażanie leczenia i wykorzystując rozwój nowych technik obrazowania zmian, zaczęto wyróżniać spondyloartropatię osiową (axSpA), która nie spełnia jeszcze wszystkich kryteriów ZZSK, ale może być jego wczesną fazą, która mogłaby się szybciej i łatwiej poddawać leczeniu.

Wśród badań laboratoryjnych wykonywanych przy podejrzeniu ZZSK największą rolę pełni badanie krwi na obecność antygenu HLA-B27. Jest to antygen głównego układu zgodności tkankowej, który w ogólnej populacji (czyli u wszystkich ludzi na świecie) występuje tylko u ok. 8%, ale wśród chorych na ZZSK stwierdza się go u 95% chorych.

W przypadkach chorych, którzy mimo rozpoznania ZZSK nie mają antygenu HLA-B27 stwierdzono, że objawy choroby pojawiają się ok. 10 lat później. Badanie antygenu HLA-B27 może być wykonane na zlecenie reumatologa, także w laboratoriach komercyjnych, a także w laboratoriach zajmujących się typowaniem antygenów zgodności tkankowej, na przykład w Regionalnych Centrach Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa.

Jak leczymy zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa?

Wytyczne leczenia ZZSK zostały ustalone przez grupy ekspertów zrzeszonych w EULAR i ASAS, i obejmują:

Leczenie niefarmakologiczne: 

  • edukacja pacjenta, 
  • regularne wykonywanie ćwiczeń fizycznych, 
  • stosowanie fizjoterapii i z podkreśleniem roli stowarzyszeń chorych, 
  • w razie konieczności leczenia chirurgicznego. 

Leczenie farmakologiczne:

  • niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ, NSAID), które według najnowszych badań nie tylko działają przeciwbólowo i przeciwzapalnie, ale także mogą modyfikować patologiczny proces kościotworzenia. 
  • sulfasalazyny (zastosowanie możliwe w przypadku równoczesnego zapalenia stawu obwodowego)
  • miejscowo glikokortykosteroidy (GKS). 
  • leczenia biologiczne lekami z grupy anty-TNFα lub secukinumabu. 

Trwają również badania nad nowymi cząsteczkami, które mogłyby okazać się skuteczne w terapii ZZSK oraz badania nad wyjaśnieniem mechanizmów występujących w tej chorobie.

Twoja Przychodnia

cmnsCentrum Medyczne Nowa Sól
ul. Głowackiego 8E/14 (I piętro)
67-100 Nowa Sól
(+48) 603 992 700
(+48) 68 417 75 19
(+48) 68 414 32 33
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
www.twojaprzychodnia.com